دانلود رایگان

دانلودمقاله ارشد حقوق ماهيت محاربه در فقه مذاهب خمسه - دانلود رایگان



دانلود رایگان دانلودمقاله ارشد حقوق ماهیت محاربه در فقه مذاهب خمسه

دانلود رایگان دانلودمقاله ارشد حقوق ماهيت محاربه در فقه مذاهب خمسه دانلودمقاله ارشد حقوق ماهيت محاربه در فقه مذاهب خمسه
فهرست
چکيده 1
مقدمه. 2
فصل اول. 5
کليات.. 5
1-1) معناي لغوي محاربه 6
2-1) محاربه در قرآن كريم. 7
3-1) اصطلاح محاربه از ديدگاه اماميه 12
4-1) اصطلاح محاربه از ديدگاه اهل سنت.. 20
فصل دوم. 21
ماهيت محاربه. 21
1-2) مفاد آيه محاربه 22
1-1-2) بررسي عنوان محاربه 22
2-1-2) بررسی عنوان افساد در زمين 50
1-2-1-2) مراد از افساد در زمين. 50
2-2) جمع ميان دو عنوان محارب ومفسد فى الارض... 57
3-2) آيا افساد فی الارض به تنهايي، موضوع برای جواز حکم قتل مي باشد. 67
4-2) بررسی روايات خاصه درباره موضوع حد محارب.. 70
5-2) بررسى مسائل دخيل در تحقق عنوان محاربه 108
1-5-2) بکار بردن سلاح. 108
2-5-2) تحقق خارجی ترس و ارعاب.. 115
3-5-2) قصد قتل يا سرقت.. 120

4-5-2) عموميت متعلق محاربه 125
6-2) ديدگاه علمای اهل سنت در باب محارب.. 129
7-2) ديدگاه اهل سنت در باب حکم محارب.. 136
1-7-2) قائلان به حبس... 136
2-7-2) قائلان به غير حبس... 138
8-2) محارب در متون حديثي مذاهب اربعه 140
9-2) آراء برخي از مذاهب در خصوص اشرار و ترساندن مردم 145
فصل سوم. 147
بررسی جرم محاربه با موارد مشابه. 147
1-3) محاربه و بغی. 148
1-1-3) معناي لغوي بغي. 148
2-1-3) معناي اصطلاحي بغي. 149
3-1-3) ‏بررسی مفهوم محاربه و بغي (جرم سياسي) 151
4-1-3) نظريات مختلف در مورد بغي ( جرم سياسي ) 156
5-1-3) آيا باغي کسي است که برامام معصوم خروج نمايد. 159
6-1-3) ‏شرايط جنگ با بغات يا مجرمين سياسي. 161
7-1-3) ‏رفتار با اسيران و مجروحين جنگي بغات.. 163
8-1-3) تعريف جرم سياسي از نظر حقوقدانان و مقايسه آن با بغی. 166
9-1-3) ‏مزاياي مجرمين سياسي. 167
10-1-3) مقايسه بين محارب و باغی. 169
2-3) محاربه و تروريسم. 170
1-2-3) مفهوم تروريسم. 170
2-2-3) تعاريف گسترده تروريسم. 173
3-2-3) تعريف محدود تروريسم. 175

4-2-3) تعريف تروريسم از نظر ديدگاه هدف و عامل. 177
1-4-2-3) انواع تروريسم از نظر هدف.. 177
2-4-2-3) انواع تروريسم از نظر عامل. 178
5-2-3) تعريف حقوقي تروريسم. 180
6-2-3) مقايسه تروريسم و محارب.. 183
فصل چهارم. 186
محاربه در قوانين موضوعه ايران. 186
(4-1-1 ركن قانوني. 188
(4-1-2 ركن مادي 189
(4-1-3 عنصر معنوي 195
(4-2 ارزيابي انتقادي عملكرد قانونگذار در توسعه مفهوم محاربه 197
(4-2-1 نقد و ارزيابي كلّي. 197
(4-3 زمينه و انگيزه تعميم احكام محاربه به برخي از جرايم 202
(4-4 ايرادات ناظر به تعميم حكم محاربه به برخي از جرائم 208
(4-4-1 از نظر شرع. 208
2-4-4) ديدگاه حقوقي عرفي 220
5-4) بررسي موردي جرايم در حكم محاربه 225
1-5-4) جرايم در حكم محاربه در قانون مجازات اسلامي 225
6-4) بر هم زدن امنيت و ايجاد رعب و وحشت از طريق سرقت مسلحانه و قطع الطريق. 227
7-4) قيام مسلحانه عليه حکومت اسلامی 231
8-4) براندازي حكومت اسلامي. 233
9-4 ) نامزد تصدي يكي از پستهاي حساس حكومت كودتا 237
10-4) تشكيل يا اداره دسته يا جمعيت غير قانوني. 239
11-4 ) تحريك نيروهاي خودي به تمرد يا تسليم. 245

12-4) همكاري با دولتهای خارجي متخاصم. 247
13-4) سوء قصد به جان رهبر يا يكي از رؤساي قواي سه گانه و مراجع بزرگ تقليد. 249
14-4) جعل اسكناس و اسناد بانكي به قصد اخلال در نظام كشور 251
15-4) اجتماع و تباني بر ضد امنيت داخلي يا خارجي كشور 255
16-4) تظاهر، قدرت نمايي و اقدام عليه آسايش عمومي بوسيله اسلحه 257
17-4 ) راهزني در راهها و شوارع. 259
18-4) سرقت مسلحانه در شب.. 262
19-4) آتش زدن اموال به قصد مقابله با حكومت اسلامي. 265
20-4 ) نهب، غارت و اتلاف اموال با قهر و غلبه 267
منابع. 269
فصل اول کليات1-1) معناي لغوي محاربه2-1) محاربه در قرآن كريم3-1) اصطلاح محاربه از ديدگاه اماميه4-1) اصطلاح محاربه از ديدگاه اهل سنت
1-1 معناي لغوي محاربهدر ادبيات عرب محاربه مصدر باب مفاعَلَه که ماضي آن "حارَبَ" از ريشه ثلاثي مجرد حرب است. و معناى لغوى آن نقيض سلم يعنى آشتى است: " حرب الرجل اي سلبه المال و ترکه بلا شي".[1]بنابراين، واژه مزبور از نوعى مقاتله (كار زار) گرفته شده كه در آن از ابزار قدرت و زور استفاده مى شود.براساس اين تعريف بين محاربه به معناى مقاتله، و منازعه به معناى خصومت و عداوت تفاوت قائل مى شويم.زبيدى در تاج العروس گويد:حرب در برابر سلم است و اين دو واژه نقيض يكديگرند. از اين رو به قتال ، حرب گفته مى شود.[2] قاموس قرآن نيز "حرب" را به معناي جنگ آورده است و به خاطر همين معنا "محراب" مسجد را که محل جنگ با شيطان و هواي نفس است به اين نام ناميده اند.[3] و علامه طباطبايي در تفسير الميزان حرب را در برابر سلم به معناي آشتي بيان نموده است .با نگاهى به تعريف ها و عناوين فوق روشن مى شود كه ويژگى استفاده از ابزار قدرت در اظهار خصومت و دشمنى در همه آنها وجود دارد گر چه در برخى، چون و مصارعه، از سلاح استفاده نمى شود.بنابراين، استعمال واژه حرب در مواردى كه جنگ حقيقى و اعمال زور وجود نداشته باشد، استعمال مجازى است، مانند استعمال واژه حرب به معناى دشمن در جمله أنا حربٌ لمن حاربنى و به معناى محارب در جمله فلان حرب فلان و به معناى دشمن و محارب در جمله فلان حرب لي (فلانى دشمن و محارب من است، هرچند كه محاربش نباشد...). بر اساس اين تعريف ها دربرخى از استعمالات واژه حرب ، كارزار با اسلحه و ديگر ابزار آلات جنگى و قهرى، به مرحله فعليت نرسيده است ليكن دشمنى در اين گونه استعمال ها به منزله قتال و كارزار قرار گرفته است و كلام ابن منظور در جمله فلان حرب لي، اي: عدو محارب و ان لم يكن محاربا بيانگر همين استعمال است.[4] از اين رو در لسان العرب، واژه حرب را در آيه فَاْذَنُوا بِحَربٍ مِنَ اللّهِ وَ رَسُولِه [5] به قتل تفسير كرده است.آرى، او در تفسير آيه ... الَّذينَ يُحارِبُونَ اللّهَ وَ رَسُولَه [6]، اين واژه را به معصيت و نافرمانى تفسير كرده است، گويا چون وقوع جنگ حقيقى با خدا و پيامبر را نامعقول مى پنداشت كلمه محاربه را در آيه به معصيت تفسير كرد. ليكن ابن منظور وقتى كه به تعريف معناى محاربه از ديدگاه علما و مفسران مى پردازد، دوباره حرب را به قتال معنا مى كند و از عداوت و عصيان به استعمال سلاح و زور تعبير مى آورد.اين معنا را مى توانيم در ساير استعمالات و مشتقات اين ماده پيدا كنيم، مانند حربه به معناى زوبين يا نيزه كوتاه و حُرِبَ به معناى همه مالش به تاراج رفت و حارِبْ به معناى مُسَلَّح.2-1) محاربه در قرآن كريم حرب كه ريشه محاربه است، در شش جاى قرآن به كار رفته است. علاوه بر آيه محاربه [7] كه محور بحث ماست، در آيه هاى زير نيز به چشم مى خورد:1- فَإِن لَم تَفعَلوا فَاْذَنُوا بِحَربٍ مِنَ اللّهِ وَ رَسُولِه وَإن تُبتُم فَلَكُم رُؤوسُ اَموالِكُم لاتَظلِموُن ولاتُظلِمُون،[8]2- كُلَّما أَوقَدُوا ناراً لِلحَربِ أَطفَأَهَا اللّهُ وَيَسعَونَ فِي الاَرضِ فَسَاداً وَاللّهُ لايُحِبُّ المُفسِدين، [9]3- فَإمّا تَثقَفَنَّهُم فِي الحَربِ فَشَرِّدبِهِم مَن خَلفَهُم لَعَلَّهُم يَذَّكَرونَ،[10]4- وَالَّذينَ اتَّخَذوا مَسجِداً ضِراراً وَكُفراً وَتَفريقاً بَينَ المُومِنينَ وَإرصَاداً لِمَن حارَبَ اللّهَ وَرَسُولَهُ مِن قَبلُ وَلَيَحلِفُنَّ إن أرَدنا اِِلّا الحُسنى وَاللّهُ يَشهَدُ إنَّهُم لَكاذِبونَ، [11]5- فَإذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَربَ الرِّقَابِ حَتَّى إذَا أثخَنتُمُوهُم فَشُدُّوا الوَثَاقَ فَإمَّا مَنَّا بَعدُ وَإمَّا فِدَآءً حَتَّى تَضَعَ الحَربُ أوزَارَهَا ... ، [12]با نگاهى كلى و اجمالى به تفسير اين آيات در مى يابيم كه مصداق متيقن ماده حرب رويارويى و مقاومت قهر آميز و مسلحانه در برابر خدا و پيامبر است.نكات زير نيز مؤيد برداشت و تفسير ياد شده است:
الف) استعمال واضح واژه حرب در رويارويى مسلحانه در آيه هاى 64 از سوره مائده و 57 از سوره انفال و چهار از سوره محمد(ص).ب) قرارگرفتن واژه تشريد (پراكنده كردن دشمنان حربى و پيروانشان) دركنار واژه حرب در آيه 57 از سوره انفال.در خور توجه است كه در دلالت و ظهور واژه حرب بر كارزار مسلحانه فرق نمى كند كه الف و لام موجود در آن الف و لام عهد باشد يا الف و لام جنس.ج) ذكر پيمان شكنى دشمنان خدا و مسلمانان در آيات قبل از آيه 57 سوره انفال.[13]د) فرمان خدا به مسلمانان درباره جمع آورى نيرو و اسلحه به منظور ايجاد ترس در صفوف دشمنان در آيات پس از آيه 57 سوره انفال. [14]ه) كنار هم قرار گرفتن اصطلاحات فضرب الرقاب (زدن گردن ها)، اثخان فى القتل (زياده روى در خونريزى)، تشديد الوثاق (سختگيرى نسبت به اسيران جنگى وساير موارد مشابه در آيه چهار سوره محمد.و) تعبير ايقاد النار (برافروختن آتش جنگ در سوره مائده كه برجنگ و كارزار واقعى ظهور دارد.ز) علاوه بر موارد فوق مفسران گفته اند: آيات مذكور در باره جنگ هايى است كه بين پيامبر(ص) و يهوديان مدينه (از اهل كتاب) رخ داده است مانند جنگ هاى آن حضرت با طوايف بنى نظير، بنى قينقاع، بنى قريضه و ديگر طوايف.ح) مفسران در باره آيه ربا از سوره بقره، گفته اند: اين آيه ربا خوارانى را كه پس از فتح طائف، رباهاى باقى مانده از عهد جاهليت را همچنان از بدهكاران خود طلب مى كردند، تهديد به جنگ و استفاده از زور مى كند.براساس روايت مقاتل، اين آيه در باره چهار برادر از اهل ثقيف (به نام هاى مسعود، عبد يا ليل، حبيب و ربيعه فرزندان عمروبن عميربن عوف ثقفى) نازل شده است زيرااينان به بنى مغيره وام مى دادند و ربا مى گرفتند. پس از آن كه پيامبر به طائف وارد شد و با مردم ثقيف صلح كرد، اين برادران اسلام آوردند و طلب باقى مانده از رباى خود رااز بنى مغيره درخواست كردند و براى رفع اختلاف خود نزد عتاب بن اسيد كارگزار رسول خدا در مكه رفتند. عتاب قضيه را براى پيامبر نوشت وخداوند در پاسخ به آنان،آيه مزبور را نازل كرد.در شان نزول آيه مزبور نيز گفته اند: عباس و خالد بن وليد در زمان جاهليت با هم شريك بودند و معاملات ربوى با فرزندان عمروبن عمير از قبيله ثقيف داشتند و پس ازاسلام باقى مانده رباهاى قبلى را از ايشان مطالبه مى كردند كه آيه مذكور در اين مورد نازل شده است. [15]ط) همه مفسران در تفسير آيه مسجد ضرار از سوره توبه، گفته اند: منظور از مَن در آيه وَإرصَاداً لِمَن حارَبَ اللّهَ وَرَسُولَهُ مِن قَبلُ... ابوعامر راهب است كه قبل ازآن بارسول خدا به محاربه و كارزار برخاست و در برانگيختن احزاب بر ضد پيامبر نقش زيادى داشت. ابوعامر پس از فتح مكه به طائف گريخت و پس از فتح طائف و اسلام آوردن اهل آن، به روم گريخت و نصرانى شد.ابو عامر با نوشتن نامه اى به منافقان، از آنها خواست كه به ساختن مسجد برخيزند و براى جنگ و قيام بر ضد پيامبر، خود را آماده كنند واز سوي ديگر خود نيز نزد قيصر پادشاه روم رفت تا او را به جنگ عليه مدينه و بيرون راندن پيامبر(ص) از اين شهر، تشويق و ترغيب كند.[16]در تفسير آيه مورد بحث (آيه محاربه) مفسران در شان نزول آن و به عبارت ديگر، در تشخيص حادثه اى كه سبب نازل شدن اين آيه شده است، اختلاف كرده و سه احتمال ذكر كرده اند:1) اين آيه در باره اهل كتاب نازل شده كه پيمان شكستند و به فساد و تباهى در زمين پرداختند. ابن جرير طبرى (در تفسير كبير) اين مطلب را از ابن عباس آورده است. اگر چه طبرى از ضحاك در برخى از نصوص روايت [17]كرده است كه اين قوم راهزنى هم مى كردند.2) ابو داود و نسايى از قول ابن عباس، و طبرى از قول حسن بصرى وعكرمه گفته اند: اين آيه در باره عموم مشركان نازل شده است و شامل مسلمانان نمى شود.[18]3) بيشتر مفسران گفته اند كه اين آيه درباره قومى تازه مسلمان نازل شده كه بر شتران جمع آورى شده از زكات يورش بردند و ساربانان را كشتند و شتران را به تاراج بردند. فقها نيز اين قول را برگزيدند.ظاهر همه احتمالات مزبور نشان مى دهد كه مخالفت و عصيان همراه با استفاده از زور درمفهوم محاربه اخذ شده است به استثناى روايت طبرى از ابن عباس كه مطلق است و شامل غير كارزار نيز مى شود زيرا پيمان شكنى و فساد در زمين با قتال و كارزار و به كار بردن اسلحه و زور ملازم نيست، بلكه با عصيان و محاربه معنوى هم تحقق مى يابد. ما اين مطلب را به روشنى در دومين ركن از اركان محاربه بيان خواهيم كرد. اگر چه احتمال دارد كه مراد اين روايت اشاره به فعاليت ها و اقدامات يهوديان درمحاربه با پيامبر(ص) باشد.در مقابل آن همه نصوص و فتاوا كه بر بودن عنصر زور و نيروى مادى در محاربه تاكيد دارد علاوه بر مدلول لغوى ماده محاربه كه ذكر آن گذشت، نمى توان به روايت طبرى اعتماد كرد.چكيده استنادات درباره ادعاى اطلاق آيه مورد بحث، به گونه اى كه مطلق خصومت و منازعه معنوى با خدا و رسولش را شامل شود، عبارت است از:الف) بنابرآنچه از لسان العرب در تفسير جمله فلان محارب لي ذكر كرديم يعنى، فلانى دشمن محارب من است هر چند محاربه اى در كار نباشد مفهوم محاربه درلغت،گاه در مجرد خصومت به كار مى رود و اين معنا اگر چه مجازى است، اما در زبان عربى استعمال شده است. و مى دانيم كه در قرآن كريم، استعمالات مجازى، فراوان يافت مى شود. بنابراين، احتمال دارد كه مراد قرآن، معناى مجازى آن باشد و شايد مناسب ترين معنا باشد.ب) گفته شد كه برخى چون ابن منظور محاربه مذكور در آيه را بر مجرد معصيت و نا فرمانى حمل كرده اند و فاضل جواد در تفسير خود در تاييد همين معنا گفته است:احتمال دارد محاربه با خدا و رسولش مراد باشد به اين اعتبار كه به نهى خدا و رسول ازمحاربه، گوش ندادند و گويى عدم اطاعت از نهى خدا و رسول، نوعى محاربه ورويارويى با آنها تلقى شده است.از ديگر سو، چون عنوان محاربه در عرف، برمجرد معصيت و نافرمانى صدق نمى كند با اين توجيه كه گاه بروز اين عمل ناشى از ضعف و جهالت و نادانى است و درحقيقت مرتكب شونده، تمرد و نافرمانى يا دشمنى و خصومت با خدا را قصد نكرده است پس مراد از خصومت با خداى متعال بايد به گونه اى باشد كه بر اصرار يا تمرد واستمرار دلالت كند مانند آن كه عصيان تكرار شود يا با نپذيرفتن حكم شرع يا نپذيرفتن فرمان پيامبر يا امام همراه باشد.ج) در روايتى از ابن عباس با قطع نظر از صحت يا سقم آن محاربه، مصداق نقض عهد و پيمان شكنى تفسير شده است. بنابراين مى توان با استفاده از روايت مزبور،محاربه را بر چنين مصداقى تطبيق داد و مفهوم آن را شامل چنين مصداقى دانست. ليكن نكات مزبور به تنهايى براى برگرداندن مفهوم محاربه از معناى لغوى و حقيقى آن به معنايى ديگر كافى نيست. به ويژه اين كه در تفسير آيات گذشته ذكر شد كه اين ماده در مواردى استعمال شده است كه عصيان و نافرمانى همراه با توسل به زور (مبارزه مسلحانه) باشد.
3-1) اصطلاح محاربه از ديدگاه فقيهان اماميهشيخ مفيد: هنگامى كه اهل دغاره در سرزمين اسلام سلاح كشيده و اموال مردم را تصاحب كنند، امام درمورد آنها مخير است كه آنها را با شمشير به قتل برساند، يا به دارشان بكشد تا بميرند و يا دست و پاى آنها را در خلاف جهت يكديگر قطع كند، يا آنها را از شهر به مكان ديگر تبعيد كند و كسى را مامور كند تا در هيچ مكانى مستقر نشوند، مگر اينكه آنها را از آنجا به مكانى ديگر تبعيد كنند تا زمانى كه آثار توبه و اصلاح در آنها نمايان شود. اما اگر شمشير كشيده و كسى را كشته باشند، كشتن آنان در هر حال واجب است، چه با شمشير، چه با دار زدن، تا اينكه بميرند و نبايد آنها را بر روى زمين زنده گذارد.[19] دغاره به معناى ربودن است.در روايت است: لاقطع في الدغارة المعلنة ، يعنى در ربودن ظاهر و آشكار حد قطع جارى نمى شود.به هر حال شيخ مفيد در مورد دزدانى كه آشكارا دزدى مى كنند هنگامى كه دزدى آنها همراه با كشيدن سلاح باشد، مى فرمايد: امام در مورد آنها در بين حدود چهارگانه اى كه در آيه شريفه آمده مخيراست [20]، گويا وى محارب را به كسى كه براى ترساندن مردم و ربودن اموال آنها شمشير كشيده، تفسير كرده است.حقيقت آن است كه از كلام شيخ مفيد بيش از اين استفاده نمى شود كه حكم آيه در مورد اهل دغاره جارى مى شود و كلام او دلالت ندارد كه عنوان محارب مختص به اين گروه است. لذا منافاتى ندارد كه محارب داراى معنايى كلى باشد كه هم شامل اهل دغاره شود و هم كسانى را كه در مقابل حكومت اسلامى قيام مسلحانه نموده اند در بر گيرد.شيخ طوسي: ايشان به نقل اقوالى در معناى آيه پرداخته که عده اى گفته اند: مراد، اهل ذمه اى است كه نقض عهد كرده و به سرزمين دشمن بپيوندند و با مسلمانان جنگ كنند. عده اى ديگر گفته اند: مراد از آيه، مرتدين از اسلام است كه وقتى امام به آنها دست يابد، چنين مجازاتى را در مورد آنها اجرا مى كند. جميع فقها نيز گفته اند كه مراد از آيه قطاع الطريق است و او كسى است كه شمشير كشيده، راه ها را به قصد راهزنى نا امن مى كند.سپس مى فرمايد:بنابر روايت اصحاب ما، مراد از آيه هر كسى است كه شمشير بكشد و مردم را بترساند، در خشكى يا دريا، درآبادى يا صحرا. نيز روايت شده كه دزد نيز محارب است و در برخى روايات ديگر آمده است كه مراد از آيه راهزنان هستند، چنانچه فقها نيز آن را گفته اند.[21] كلام ايشان ظهور در اين دارد كه براساس مشهور روايات عنوان و حكم محارب در آيه شريفه، مختص كسى است كه براى ترساندن مردم شمشير بكشد، و بنابر برخى از روايات، اختصاص به قطاع الطريق دارد و همچنين سارق مسلح نيز بدان ملحق شده است.همچنين شيخ طوسى در باب قطاع الطريق از كتاب خلاف گفته است:
مساله 1: محارب مذكور در آيه محاربه همان راهزنانى هستند كه سلاح بركشيده و راه را نا امن نموده اند. همچنين وى در كتاب نهايه، ديدگاه خود در خلاف را برداشت از برخى روايات دانسته است. وى در باب حد محارب و نباش ومختلس گفته است:محارب كسى است كه سلاح بكشد و از اهل ريبه باشد، در شهر يا خارج آن در سرزمين شرك يا در سرزمين اسلام، شب يا روز، پس در هر زمانى كه اين كار را انجام دهد، او را محارب گويند و اگر كسى رابكشد و مال او را هم نبرد در هر حال سزايش قتل است.در ادامه، نوع حد محارب را به حسب نوع جنايتى كه مرتكب شده به تفصيل بيان كرده و سپس مى گويد:
دزد نيز محارب است، پس اگر به كسى دزد بزند، جايز است كه با او بستيزد و از خود دفاع كند...
اگر گروهى راهزنى كنند و اقرار به اين عمل نمايند، حكمشان همان است كه بيان كرديم و در صورتى كه اقرار نكنند، ولى بينه برآن اقامه شود نيز حكمشان همان است. [22]روشن است كه وى در اين كتاب نيز همان تفسير خود در مبسوط در مورد محارب را پذيرفته و راهزنان را محكوم به حكم محارب يا از مصاديق آن دانسته است.همو در تفسير تبيان، در ذيل آيه محاربه چنين نگاشته است:
محارب از نظر ما كسى است كه سلاح بكشد و راه را نا امن كند، حال چه در شهر اين عمل را انجام دهد و چه در خارج شهر. دزد نيز محارب است، چه در شهر و چه در غير شهر. اوزاعى و مالك و ليث ابن سعد و ابن لهيعة و شافعى و طبرى نيز با اين نظر موافقند. گروهى نيز گفته اند كه محارب، راهزن در خارج شهر است. ابوحنيفه و اصحابش از طرفداران اين نظرند و از عطاء خراسانى نيز اين نظريه نقل شده است. و معناى يحاربون الله جنگ با خدا، جنگ با اولياء خدا و رسول خدا است. و يسعون فى الارض فسادا همان سلاح كشيدن و ايجاد نا امنى در راه است، و مجازاتشان به اندازه استحقاق آنهاست. [23]ملاحظه مي شود كه وى در اينجا محارب را مانند كتاب خلاف به معناى كسى كه شمشير بكشد به قصد ناامن كردن راه، دانسته. بنابر اين ديدگاه شيخ در مبسوط همانند نهايه است و در خلاف با تبيان همانند است.ابن براج : محارب کسي است كه از اهل ريبه [24] باشد و سلاح بكشد، درخشكى يا دريا، در شهر يا غير آن، در سرزمين اسلام يا در سرزمين شرك، شب باشد يا روز.[25]ظاهر كلام وى حاكى از آن است كه بر صرف كشيدن سلاح، اگر چه براى ترساندن مردم نباشد، عنوان محارب صادق است، مگر اينكه گفته شود: جمله من كان من اهل الريبة در صدر كلام وى، بر اين قيددلالت دارد كه سلاح كشيدن بايد به منظور ترساندن مردم باشد.ابن حمزه: ايشان در فصل بيان حكم محارب گفته است: محارب كسى است كه سلاح آشكار كند، زن باشد يا مرد، در هرزمان و هر مكان كه باشد تفاوت نمى كند و اين از سه حال خارج نيست: قبل از چيره شدن بر او توبه كند، پس از چيره شدن توبه كند، نه توبه كند و نه به او دست يابند. [26]ايشان نيز محارب را به كسى تفسير كرده كه سلاح كشيده و آن را مقيد به انگيزه ترساندن مردم، يا نا امن كردن راهها نكرده است. لذا بنابر تفسير ابن حمزه شامل صورتى كه شخص به منظور قيام بر ضدحكومت اسلامى سلاح كشيده نيز مى شود. تقسيم او نيز شاهدى است بر اين كه اين تفسير او ناظر به آيه بوده است، چرا كه در ذيل آيه آمده است: إِلاَّ الَّذِينَ تَابُواْ مِن قَبْلِ أَن تَقْدِرُواْ عَلَيْهِمْ... .[27]ابو صلاح حلبى: برنامه هاى مربوط به جهاد دو گونه است: يكى احكام حرب و محاربين و ديگرى تقسيم غنائم.سپس انواع كسانى را كه سلطان با آنها به جنگ بر مى خيزد، ذكر نموده، مى نويسد:اگر از دسته محاربين باشند و آنها كسانى هستند كه به قصد راهزنى و نا امن كردن راهها و كوشش براى فساد در زمين، از دارالامن بيرون آمده باشند زمامدار مسلمين يا هر كسى كه صلاحيت داشته باشد بايدآنها را به بازگشت به دارالامن دعوت كند و آنها را بترساند كه در صورت محاربه، حكم خداوند را در مورد آنها اجرا خواهد كرد. پس اگرتوبه كرده و سلاح را بر زمين گذاشتند و به دارالامن بازگشتند نمى توان آنها را مجازات كرد و الا بايد قواى اسلام يعنى هركس كه توانايى جنگ داشته باشد به آنها حمله كند و زمانى كه برآنها چيره گشت، خونشان هدر است و كشتگان مسلمانان به دست آنها شهيد محسوب مى شوند.اما محاربان اسير، اگر در هنگام محاربه فقط مرتكب قتل شده اند و مال كسى را نگرفته اند، حاكم اسلامى بايد آنها را بكشد. اگر علاوه بر قتل، مرتكب غارت اموال نيز شده اند، حاكم بايد آنها را پس از كشتن به دار نيز بياويزد. و اگر فقط غارت كرده بودند، حاكم بايد يك دست و يك پای آنها را از چپ و راست قطع كند. و اگر نه مرتكب قتل شده و نه غارت كرده باشند، بايد آنها را زندانى يا به شهر ديگر تبعيد نمايد تامؤمن شوند و يا اگر صلاح بداند از آنها درگذرد. [28] طبرسى: در ذيل آيه شريفه محاربه بيان مى كند كه در شان نزول آيه اختلاف است و چهار نظريه را از اهل سنت نقل مى كند كه چهارمين آن چنين است كه:آيه در مورد راهزنان نازل شده، اين نظر از بيشتر مفسرين نقل گرديده و اكثريت فقها نيز برآنند.سپس در معناى آيه مى گويد: انما جزآء الذين يحاربون الله... مائده، آيه 33 يعنى با اولياء خداوند مى جنگند مانند آيه يؤذون الله و رسوله يعنى با پيامبر جنگ مى كنند و سعى در فساد بر روى زمين دارند. از اهل بيت(ع) روايت شده كه محارب هر كسى است كه سلاح كشيده و راه را نا امن كرده است، چه در شهر، چه در خارج شهر، چرا كه دزد محارب در شهر باشد يا خارج آن تفاوتى نمى كند. [29]سيد ابوالمكارم: هركافرى كه به مخالفت با اسلام برخيزد و هركس عليه امام عادل شورش كند و اظهار مخالفت كند و از اطاعت امام سرپيچى نمايد، يا قصد تصاحب اموال مسلمانان يا كسانى كه اموالشان محترم است مانند اهل ذمه را داشته باشد و سلاح بركشد، در خشكى يا دريا، در سفر يا حضر، جهاد با او واجب است و هيچ مخالفى در اين زمينه وجود ندارد.پس از ذكر احكام اسيران كفار و اهل بغى مى گويد:اسيران محارب اگر كسى را كشته باشند ولى مالى را نبرده باشند، كشته مى شوند. و اگر علاوه بر قتل، مالى را نيز برده باشند، بعد از كشته شدن، به دار آويخته مى شوند. و اگر تنها دست به غارت اموال زده باشند، دست و پاى آنها در جهت مخالف قطع مى شود و اگر كسى را نكشته و مالى را نبرده اند، حبس مى شوند و يا از شهرى به شهر ديگر تبعيد مى شوند به اجماع اماميه. [30]وى نيز اگر چه در سرآغاز سخنش تنها به مساله وجوب جهاد با كفار و ياغيان و كسانى كه براى غصب اموال محترم دست به سلاح برده اند، اشاره كرده و عنوان محارب و تفسير آن را مورد تعرض قرار نداده است، ولى از تعبير وى در ادامه مطلب از خصوص كسانى كه شمشير كشيده اند به محارب به قرينه مجازاتى كه براى آنان ذكر كرده، معلوم مى شود مراد وى تفسير محارب در آيه شريفه بوده و آن را به كسانى كه براى اخذ اموال سلاح به دست گرفته اند تفسير كرده است.ابوالحسن حلبى: تمام كسانى كه اظهار كفر و مخالفت با اسلام نمايند، از همه دستجات كفار، در صورت فراهم شدن همه شروط مذكور، جهاد با آنها واجب است. و كسانى كه از اطاعت امام عادل بيرون رفته، يا به جنگ با اوپرداخته، يا عليه او شورش نموده، يا سلاح آشكار كرده اند در سفر يا حضر، در خشكى يا دريا يا به اموال مسلمانان يا اهل ذمه تجاوز نموده باشند، همين حكم را دارند... فساد كنندگان در زمين، مانند راهزنان و غارتگران اموال مردم، اگر كسى را بكشند، كشته مى شوند. اگر علاوه بر قتل مال مردم را نيز برده باشند، بعد ازقتل به دار مجازات آويخته مى شوند. اگر فقط اموال مردم رابرده باشند، دست و پاى آنها از جهت مخالف قطع مى شود. و اگر جز ترساندن مردم، جرمى را مرتكب نشده باشند، از شهرى به شهر ديگر تبعيد شده و زندان مى شوند تا زمانى كه توبه كنند يا بميرند. [31]در صدر كلام او هيچ شاهدى بر اينكه در صدد تفسير آيه است، نمى باشد، اما تعبير او در ذيل كلامش از كسانى كه سلاح مى كشند به محاربين به قرينه مجازاتى كه براى آنها ذكر مى كند، شاهد محكمى است كه نشان مى دهد كه منظور او تفسير محارب مذكور در آيه است.ابن ادريس: خداوند متعال فرموده: انما جزآء الذين يحاربون الله و رسوله و يسعون في الارض فسادا ان يقتلوا او يصلبوا... مائده، آيه 33 در اينكه مقصود از اين آيه راهزنان هستند، هيچ اختلافى ميان فقها نيست و نزد ما مرادكسى است كه براى ترساندن مردم سلاح بكشد، در خشكى باشد يا دريا، در شهر باشد يا در بيابان و صحرا. [32]بدين ترتيب ابن ادريس نيز ملاك محارب بودن را كشيدن سلاح براى ترساندن مردم دانسته، اگر چه براى غصب اموال يا راهزنى نباشد. اطلاق كلام وى به قرينه اينكه قائل به تخيير امام بين اين چهار حد است،تقويت مى شود، ليكن در باب جهاد سرائر، بخش قتال اهل البغي و المحاربين گفته است:
محارب كسى است كه قصد گرفتن مال ديگرى را داشته باشد و به اين منظور سلاح بكشد، در خشكى باشد يا دريا، در حضر يا در سفر، در هر كجا اين اتفاق افتد انسان مى تواند در برابر او از جان و مال خود، دفاع نمايد. [33]وى در مفهوم محارب، كشيدن سلاح به منظور گرفتن مال غير را لحاظ كرده است، نهايت اينكه در مفهوم محارب، راهزنى را اعتبار نكرده اما انگيزه ربودن مال ديگران را در آن لحاظ كرده است.محقق حلى: محارب كسى است كه به منظور ترساندن مردم سلاح كشيده است، در خشكى يا دريا، شب يا روز، در شهر يا جاى ديگر. [34] ايشان در مختصر النافع نيز گفته است: محارب كسى است كه به منظور ترساندن رهگذران سلاح بكشد، درخشكى يا دريا، شب يا روز، اگرچه بنابر قول اشبه به واقع اهل چنين كارى نباشد.[35]عبارت دو شارح مختصر النافع، در مهذب و رياض المسائل نيز حاكى از آن است كه سخن محقق را پذيرفته اند. بنابر اين تفسير محقق در دو كتاب[36] نزديك به هم است و تنها اختلاف در اين است كه دركتاب مختصر النافع به جاى سابله كلمه ناس ذكر شده است و روشن است كه دايره مفهوم ناس (مردم) از سابله (رهگذر) وسيع تر بوده و جايگزين نمودن سابله به جاى آن در كتاب مختصر النافع موجب مى شود كه مفهوم محارب مختص به امثال راهزنان شود، فتامل.علامه: محارب به كسى گويند كه براى ترساندن مردم سلاح بكشد، در خشكى يا دريا، شب يا روز، شهر يا غير آن. و شرط نيست كه مرد باشد.[37] فخر المحققين[38] و فاضل هندى[39] نيز در شرح اين كتاب، اين تعريف را پذيرفته اند.ايشان در كتاب ارشاد، بخش حدود، مقصد هفتم، در مورد محارب مى گويد: او كسى است كه براى ترساندن مردم سلاح بكشد، درخشكى يا دريا، شب يا روز، در شهر يا غير آن، مرد باشد يا زن. و اگر در شهرش مالى را به زور از كسى بگيرد، محارب است.[40] مقدس اردبيلى: در مجمع الفائدة و البرهان تعريف او را پذيرفته است.شهيد اول: محارب كسى است كه براى ترساندن سلاح بكشد، در شهر يا غير آن، شب يا روز، اگر چه زن باشد، به شرطى كه از تبهكاران باشد و لو گمان آن برود.[41] صاحب جواهر: كلمات وی در شرح عبارت محقق ظهور در پذيرش تعريف شرايع دارد، بلكه ظاهر كلام وى حاكى از اين است كه اين تعريف مورد اجماع فقها است.[42]

پایان نامه حقوق


پایان نامه کارشناسی حقوق


پایان نامه ارشد حقوق


مقاله حقوق


مقاله ارشد حقوق


تحقیق حقوق


رشته حقوق


جزوه حقوق


مقاله کارشنا


مقاله


پاورپوینت


فایل فلش


کارآموزی


گزارش تخصصی


اقدام پژوهی


درس پژوهی


جزوه


خلاصه


فضائل اخلاقي و ارزشها در قرآن

تحقیق درباره مقايسه روش¬هاي مختلف برآورد دبي اوج سيلاب 18 ص

نسخه جدید دانگل eft، دانلود جدید ورژن EFT CRACK، تست شده و بدون مشکل

دانلود تحقیق: زندگینامه دکتر علی شریعتی

پاورپوینت در مورد موارد شباهت بین غشای سلولی و خازن

تحقیق درباره تأثیر شغل والدین بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

دانلود تحقيق جامع وکامل درباره تاریخ ایران

تحقیق در مورد حسابداری مدیریتی 13 ص

تحقیق درمورد Network Marketing تجارت الكترونكي

استقلال بانك مركزي 2

VPN 28ص

مقاله درمورد شناسامه کتاب

کارورزی گزارش فیزیکی و مشکل یابی آن؛.

تحقیق در مورد موقعيت نفت و گاز كشور در بازارهاي نفت و گاز جهان 106 ص

مقاله درمورد آموزش گام به گام شنا

150 - خرید و دانلود تحقیق: بررسی تاریخچه و سابقه فرهنگی دیوار چین - 5 صفحه فایل ورد

تحقیق درمورد عقود اسلامی 20 ص

دانلود درس پژوهي با موضوع ریاضی سوم ابتدایی تفریق با انتقال

تحقیق در مورد چنار

تحقیق درباره : استراتژی بازاریابی

تحقیق درمورد روش تحقیق میزان علاقه به مطالعه 55 ص

دانلود پاورپوینت خود شکوفایی و تجربه های اوج

دانلود مقاله کامل درباره رفع تنگناهاي بانكي و رقابتي نمودن سيستم بانكي 24 ص

فایل گزارش کارآموزی اداره برق منطقه ورامين – پيشوا ..

کارآموزی ریخته گری گروه صنعنتی نورد نوشهر 30 ص

دانلود مقاله تحليل فرآيندهاي قالبسازي

تحقیق؛ معنویت و سکولاریسم

پاورپوینت درمورد هدفمند سازی یارانه ها

Basketball - 1

پاورپوینت نشان عزّت