دانلود رایگان

گذری بر ترانه های خیام اثر صادق هدایت - دانلود رایگان



دانلود رایگان خیام در شعر پیروی از هیچ‌کس نمی‌کند. زبان سادة او به همه اسرار صنعت خودش کاملا آگاه است و با کمال ایجاز, به بهترین طرزی شرح می‌دهد.

دانلود رایگان گذری بر ترانه های خیام اثر صادق هدایت فرمت فایل:word
تعداد صفحات: 12 صفحه

خيام شاعر
ترانه هاى خيام؛ اثری از صادق هدايت


آنچه كه اجمالا اشاره شد نشان مي دهد كه نفوذ فكر، آهنگ دلفريب، نظر موشكاف، وسعت قريحه، زيبائي بيان، صحت منطق، سرشاري تشبيهات سادة بي حشو و زوائد و مخصوصاً فلسفه و طرز فكر خيام كه به آهنگ هاي گوناگون گوياست و با روح هر كس حرف مي زند در ميان فلاسفه و شعراي خيلي كمياب مقام ارجمند و جداگانه اي براي او احراز مي كند.
رباعي كوچكترين وزن شعري است كه انعكاس فكر شاعر را با معني تمام برساند. (در كتاب كريستنسن راجع به رباعيات خيام (ص ۹۰) نوشته كه رباعي وزن شعري كاملا ايراني است و به عقيدة هارتمان رباعي ترانه ناميده مي شده و اغلب به آواز مي خوانده اند.
برساز ترانه اي و پيش آور مي. (۱۱۶)
بعدها اعراب اين وزن را از فارسي تقليد كردند، اين عقيده را لابد هارتمان از خواندن گفتة شمس قيس رازي راجع به رباعي پيدا كرده.)
هر شاعري خودش را موظف دانسته كه در جزو اشعارش كم و بيش رباعي بگويد. ولي خيام رباعي را به منتها درجة اعتبار و اهميت رسانيده و اين وزن مختصر را انتخاب كرده، در صورتي كه افكار خودش را در نهايت زبردستي در آن گنجانيده است.
ترانه هاي خيام به قدري ساده، طبيعي و به زبان دلچسب ادبي و معمولي گفته شده كه هر كسي را شيفته آهنگ و تشبيهات قشنگ آن مي نمايد، و از بهترين نمونه هاي شعر فارسي به شمار مي آيد. خيام قدرت اداي مطلب را به اندازه اي رسانيده كه گيرندگي و تأثير آن حتمي است و انسان به حيرت مي افتد كه يك عقيده فلسفي مهمي چگونه ممكن است در قالب يك رباعي بگنجد و چگونه مي توان چند رباعي گفت كه از هر كدام يك فكر و فلسفة مستقل مشاهده بشود و در عين حال با هم هم آهنگ باشد. اين كشش و دلربائي فكر خيام است كه ترانه هاي او را در دنيا مشهور كرده، وزن ساده و مختصر شعري خيام خواننده را خسته نمي كند و به او فرصت فكر مي دهد.
خيام در شعر پيروي از هيچ كس نمي كند. زبان سادة او به همه اسرار صنعت خودش كاملا آگاه است و با كمال ايجاز، به بهترين طرزي شرح مي دهد. در ميان متفكرين و شعراي ايراني كه بعد از خيام آمده اند، برخي از آن ها به خيال افتاده اند كه سبك او را تعقيب بكنند و از مسلك او پيروي بنمايند، ولي هيچ كدام از آن ها نتوانسته آند به سادگي و به بزرگي فكر خيام برسند. زيرا بيان ظريف و بي مانند او با آهنگ سليس مجازي كنايه دار او مخصوص به خودش است. خيام قادر است كه الفظ را موافق فكر و مقصود خودش انتخاب بكند. شعرش با يك آهنگ لطيف و طبيعي جاري و بي تكلف است، تشبيهات و استعاراتش يك ظرافت ساده و طبيعي دارد.
طرز بيان، مسلك و فلسفة خيام تأثير مهمي در ادبيات فارسي كرده ميدان وسيعي براي جولان فكر ديگران تهيه نموده است. حتي حافظ و سعدي در نشئات ذره، ناپايداري دنيا، غنيمت شمردن دم و مي پرستي اشعاري سروده اند كه تقليد مستقيم از افكار خيام است. ولي هيچ كدام نتوانسته اند درين قسمت به مرتبة خيام برسند. مثلا سعدي مي گويد:
بخاك بر مرو اي آدمي به نخوت و ناز،
كه زير پاي تو همچون تو آدميزاد است. (۶۳)
عجب نيست از خاك اگر گل شكفت،
كه چندين گل اندام در خاك خفت! (۵۸)
سعديا دي رفت و فردا همچنان موجود نيست.
درميان اين و آن فرصت شمار امروز را. (۱۲۰)
و درين اشعار حافظ:
چنين كه بر دل من داغ زلف سركش تست،
بنفشه زار شود تربتم چو در گذرم. (۶۳)
هر وقت خوش كه دست دهد مغتنم شمار،
كس را وقوف نيست كه انجام كار چيست! (۱۱۲)
روزي كه چرخ از گل ما كوزه ها كند،
زنهار كاسة سر ما پر شراب كن. (۶۶)
كه هر پاره خشتي كه بر منظريست،
سر كيقبادي و اسكندريست! (۱۰۹)
قدح بشرط ادب گير زانكه تركيبش،
ز كاسة سر جمشيد و بهمن است و قباد. (۷۰)
حافظ و مولوي و بعضي از شعراي متفكر ديگر اگر چه اين شورش و رشادت فكر خيام را حس كرده اند و گاهي شلتاق آورده اند، ولي بقدري مطالب خودشان را زير جملات و تشبيهات و كنايات اغراق آميز پوشانيده اند كه ممكن است آنرا به صد گونه تعبير و تفسير كرد. مخصوصاً حافظ كه خيلي از افكار خيام الهام يافته و تشبيهات او را گرفته است. مي توان گفت او يكي از بهترين و متفكرترين پيروان خيام است. اگر چه حافظ خيلي بيشتر از خيام رؤيا، قوة تصور و الهام شاعرانه داشته كه مربوط به شهوت تند او مي باشد، ولي افكار او به پاي فلسفة مادي و منطقي خيام نمي رسد و شراب را بصورت اسرارآميز صوفيان درآورده. در همين قسمت حافظ از خيام جدا مي شود. مثلا شراب حافظ اگر چه در بعضي جاها بطور واضح همان آب انگور است، ولي به قدري زير اصطلاحات صوفيانه پوشيده شده كه اجازة تعبير را مي دهد و يك نوع تصوف مي شود از آن استنباط كرد. ولي خيام احتياج به پرده پوشي و رمز و اشاره ندارد، افكارش را صاف و پوست كنده مي گويد. همين لحن صاده، بي پروا و صراحت لهجه او را از ساير شعراي آزاد فكر متمايز مي كند.


شعر


شعر زیبا


خیام


شعر خیام


اشعار خیام



مقاله


پاورپوینت


فایل فلش


کارآموزی


گزارش تخصصی


اقدام پژوهی


درس پژوهی


جزوه


خلاصه